پالایش نفت خام و فرآیند های آن (Petroleum Refining) در واقع انجام یک سری تغییرات فیزیکی و شیمیایی بر روی محصول ورودی پالایشگاه که نفت خام است و تبدیل آن به محصولات خروجی یا فرآورده های نفتی میباشد. هدف از پالایش نفت خام تبدیل ماده کم فایده و غیر قابل استفاده نفت خام، به فرآورده های نفتی با کیفیت و مورد تقاضای بازار و مصرف کنندگان است.پالایشگاه (Petroleum Refinery) مجموعه ای از امکانات و تجهیزات است که باهم مرتبط بوده و عمل پالایش نفت خام را انجام میدهند. پالایشگاه ها شامل انواع مختلفی بر اساس ساختار و مواد تولیدی هستند. همچنین هر پالایشگاه خود شامل بخش های مختلفی است که هرکدام وظیفه خاصی در راستای تولید و بهبود کیفیت فرآورده های نفتی بر عهده دارند.در یک پالایشگاه نفت با توجه به حساسیت کار و نیاز به دانش و تخصص، مهندسان مختلفی در رشته های مکانیک، فرایند، شیمی، نفت، انرژی، برق، کامپیوتر، ایمنی وغیره فعالیت میکنند.
انواع پالایشگاه ها
به طور کلی میتوان پالایشگاه ها را از لحاظ محصولات تولیدی به سه دسته زیر تقسیم نمود:پالایشگاه های سوخت. که متداول ترین نوع پالایشگاه هستند و هدف آنها تولید سوخت های رایج مانند بنزین، گازوییل، گاز مایع، نفت سفید و… است. مانند پالایشگاه تهران، پالایشگاه آبادان، پالایشگاه اراک و…پالایشگاه های روغن ساز. که محصولات تولیدی آنها انواع روغن ها و روان کننده های سبک و سنگین، قیرها و… هستند. این محصولات میتوانند هم به صورت مجزا به تولید روغن بپردازند و یا اینکه در ادامه عملیات یک پالایشگاه سوخت این کار را انجام دهند. از پالایشگاه های معروف در این حوزه میتوان به پالایشگاه نفت پارس و پالایشگاه نفت بهران اشاره کرد.پالایشگاه های پتروشیمیایی. که علاوه بر تولید فراورده های سوختی، مواد اولیۀ واحدهای پتروشیمی مانند آروماتیک ها، اتیلن، بوتادین و غیره را تولید میکنند. از جمله پالایشگاه های معروف در این حوزه میتوان به پالایشگاه ستاره خلیج فارس اشاره کرد.
